Phe đối lập tại Israel liên thủ quyết chấm dứt 12 năm cầm quyền của Thủ tướng Netanyahu
Hôm qua (30.5), lãnh đạo các đảng đối lập ở Israel đã đạt thỏa thuận chia sẻ quyền lực. Động thái này tạo tiền đề cho một loạt các bước đi có thể dẫn tới việc chấm dứt 12 năm cầm quyền của Thủ tướng Netanyahu
Theo thỏa thuận thành lập chính phủ liên minh vừa đạt được, ông Naftali Bennett người đứng đầu đảng cánh hữu Yamina và ông Yair Lapid, Chủ tịch đảng Yesh Atid kiêm lãnh đạo phe đối lập tại Quốc hội (Knesset) sẽ thay nhau làm thủ tướng trong một nhiệm kỳ kéo dài 4 năm. Ông Bennett, 49 tuổi, người từng giữ chức Bộ trưởng quốc phòng và Bộ trưởng giáo dục sẽ đảm trách vai trò lãnh đạo chính phủ Israel trong 2 năm đầu tiên.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu phát biểu tại Tel Aviv hồi tháng 2.2021. Ảnh: Reuters.
Ông Yair Lapid, 57 tuổi, từng lãnh đạo Bộ Tài chính sẽ kế nhiệm ông Bennett làm thủ tướng trong 2 năm tiếp theo. Phát biểu trên truyền hình, ông Bennett cho biết: "Tôi xin thông báo rằng, cùng với người bạn của tôi là ông Yair Lapid, tôi sẽ làm việc với tất cả sức mạnh của mình để thành lập một chính phủ đoàn kết dân tộc. Vì vậy, chúng ta có thể cùng nhau giải cứu đất nước khỏi vòng xoáy và đưa quốc gia trở lại trên con đường phát triển".
Dự kiến, ông Yair Lapid, người được trao quyền đứng ra thành lập chính phủ liên minh sẽ thông báo cho Tổng thống Reuven Rivlin về kế hoạch thành lập chính phủ liên minh trước khi tiến hành cuộc bỏ phiếu thông qua tại Quốc hội vào ngày 2.6. Để thành lập chính phủ, một lãnh đạo đảng phải đảm bảo được sự ủng hộ của đa số 61 ghế trong Quốc hội 120 ghế.
Tuy nhiên, dù đạt được thỏa thuận, song không vì thế mà con đường thành lập chính phủ của ông Yair Lapid dễ dàng. Ông Yair Lapid phải đối mặt với nhiều thách thức. Thứ nhất là 13 đảng phái trong quốc hội Israel có quy mô khác nhau và các đảng trong khối chống Netanyahu có rất ít điểm chung. Thứ 2 thời hạn thành lập chính phủ giờ chỉ được tính bằng giờ do cuộc xung đột giữa Israel và lực lượng vũ trang tại dải Gaza vào ngày 10.5 khiến các cuộc đàm phán liên minh bị đình chỉ. Cho đến nay, đảng Yesh Atid của ông Yair Lapid mới đạt được thỏa thuận liên minh với 3 đảng phái khác. Nếu mọi chuyện diễn ra suôn sẻ, chính phủ mới có thể tuyên thệ nhậm chức trong vòng một tuần. Ngược lại, nếu ông Yair Lapid không thể tập hợp đủ số phiếu ủng hộ vào ngày 2.6, Israel có thể phải tổ chức cuộc bầu cử thứ 5 chỉ trong vòng 2 năm trở lại đây.
Trong khi đó, Thủ tướng Netanyahu tỏ ý thất vọng với quyết định thành lập chính phủ liên minh của đảng Yamina và Yesh Atid, gọi đây là một “vụ lừa dối thế kỷ”. Ông Netanyahu cho biết, một số nghị sĩ có thể sẽ “đảo ngũ” để về phe cánh hữu của ông nếu thời hạn ngày 2.6 kết thúc mà ông Yair Lapid không thành lập được chính phủ mới.
"Đừng thành lập một chính phủ cánh tả. Một chính phủ như thế này là mối nguy hiểm đối với an ninh của Israel và cũng là mối nguy hiểm đối với tương lai của đất nước. Thay vì thành lập một chính phủ cánh tả gây nguy hiểm cho nhà nước Israel, ngay sau khi nhiệm vụ của ông Yair Lapid kết thúc, có thể thành lập một chính phủ cánh hữu tốt cho nhà nước Israel", ông Netanyahu nói.
Trước đó, tại cuộc tổng tuyển cử vào 23.3, đảng cánh hữu Likud của ông Netanyahu đã giành được nhiều ghế nhất nhưng không chiếm đa số tại Quốc hội, nên có 28 ngày để thành lập chính phủ liên minh. Thủ tướng đương nhiệm từng đề xuất một thỏa thuận chia sẻ quyền lực với ông Bennett nhưng bị từ chối. Sau khi hạn chót trôi qua hôm 5.5, ông Yair Lapid, người về thứ 2 trong tổng tuyển cử, được trao quyền đứng ra thành lập chính phủ liên minh theo luật./.
(Theo Vũ Anh Tuấn/VOV1)