Biến chủng Delta ngăn đôi thế giới
Mức độ lây lan toàn cầu nhanh chóng của biến chủng Delta đặt các nước trước hai lựa chọn, hoặc tiếp tục phong tỏa, hoặc chấp nhận "sống chung với lũ".
Từ London tới New York hay Hong Kong, biến chủng Delta đang trở thành mối nguy hiểm đe dọa kế hoạch quay lại trạng thái bình thường của thế giới.
Tại châu Âu và Bắc Mỹ, tốc độ lây lan nhanh chóng của Delta, biến chủng được phát hiện đầu tiên ở Ấn Độ, đe dọa triển vọng về một mùa hè bình thường, ngay cả khi tỷ lệ tiêm chủng cao giúp thúc đẩy việc dỡ bỏ các biện pháp hạn chế cũng như nối lại hoạt động du lịch.
Điểm tiêm chủng Covid-19 tại Sân vận động London, Anh, ngày 19.6. Ảnh: Reuters.
Tại châu Á - Thái Bình Dương, Delta đang tạo nên làn sóng lây nhiễm mới ở các nước vốn đã chật vật đối phó đại dịch, đồng thời củng cố sự thận trọng của các nền kinh tế áp dụng chiến lược "dập dịch" dựa vào biện pháp kiểm soát biên giới nghiêm ngặt.
Chiến lược này giúp kiểm soát tốt Covid-19, hạn chế số ca tử vong, nhưng cũng tác động lớn đến kinh tế và hoạt động đi lại của người dân, trong lúc những khu vực khác trên thế giới đang hướng tới cuộc sống hậu đại dịch.
Khi đại dịch sắp chạm mốc 18 tháng, những biến chủng mới xuất hiện cho thấy nhu cầu cấp bách của việc tăng cường tiêm chủng, cũng như cái giá phải trả cho lựa chọn giữa nỗ lực "dập dịch" hay chiến lược "sống chung với virus".
Biến chủng Delta giờ đây xuất hiện ở ít nhất 92 quốc gia, vùng lãnh thổ. Nó được cho là có khả năng lây lan mạnh hơn cả Alpha, biến chủng vốn đã dễ lây hơn chủng gốc. Bên cạnh đó, Delta dường như còn có khả năng kháng vaccine mạnh hơn so với những chủng khác.
"Biến chủng Delta rõ ràng dễ lây truyền hơn nhiều, đặt ra thách thức lớn đối với những nước có nguồn cung vaccine hạn chế", Zoe Hyde, chuyên gia dịch tễ học tại Đại học Tây Australia, cho hay. "Chúng ta bắt đầu thấy những quốc gia từng rất thành công nay lại phải chật vật ngăn chặn virus. Bài học từ những gì diễn ra hồi năm ngoái là thà chấp nhận hành động thái quá với virus, hơn là phản ứng muộn màng".
Tại Anh, nơi giới chức đã hoãn kế hoạch mở cửa hoàn toàn tới giữa tháng 7 vì một đợt bùng phát mạnh hồi cuối tháng 5, biến chủng Delta giờ đây chiếm tới 99% số ca nhiễm mới. Trung tâm Kiểm soát và Ngăn ngừa Dịch bệnh châu Âu hôm 23.6 cho biết họ ước tính đến cuối tháng 8, biến chủng này sẽ chiếm trên 90% ca Covid-19 mới của cả châu lục.
Thủ tướng Đức Angela Merkel, người đã kêu gọi tất cả các quốc gia thành viên Liên minh châu Âu (EU) cách ly công dân về từ Anh, hôm 24.6 cảnh báo châu lục đang "đứng bên bờ vực" vì sự lây lan nhanh chóng của biến chủng Delta.
Tại Mỹ, chuyên gia dịch tễ học hàng đầu Anthony Fauci ngày 23.6 cho biết biến chủng Delta hiện chiếm 20% số ca nhiễm mới và sẽ sớm trở thành chủng virus lấn át trong vài tuần nữa, đặt ra "mối đe dọa lớn nhất" đối với tiến trình phục hồi của đất nước.
Ở Indonesia và Thái Lan, nơi tỷ lệ tiêm chủng vẫn ở mức một con số, biến chủng Delta đang làm gia tăng nhanh chóng số ca nhiễm, khiến nhà chức trách ở Jarkata mới đây phải áp đặt lệnh giới nghiêm tại một số khu vực của thủ đô.
Tại Singapore, nơi hơn 1/2 dân số đã tiêm ít nhất một mũi vaccine Covid-19, giới chức y tế cũng cho rằng nguyên nhân dẫn tới tình trạng tăng ca nhiễm gần đây là do chủng Delta.
Giới chức y tế Hong Kong hôm 23.6 phong tỏa một khu dân cư sau khi có báo cáo về trường hợp một nhân viên sân bay nghi nhiễm Covid-19 chủng Delta.
Tại Australia, chính quyền bang New South Wales mới đây thông báo áp đặt các biện pháp hạn chế, trong đó có lệnh không ra khỏi nhà và giới hạn số người tại một số địa điểm sau khi xuất hiện hàng loạt trường hợp nhiễm virus chủng Delta.
Đến nay, châu Âu, nơi gần nửa dân số trưởng thành đã tiêm ít nhất một mũi vaccine Covid-19, hầu hết đang cân nhắc các biện pháp mở cửa trở lại bất chấp những lo ngại về nguy cơ lây lan biến chủng Delta. Chính quyền Bồ Đào Nha gần đây phải đưa ra lệnh cấm di chuyển không cần thiết ở thủ đô Lisbon vì biến chủng này.
Trong khi đó, Pháp, Đức, Tây Ban Nha, Italy và Hy Lạp đều đã nới lỏng các biện pháp hạn chế đi lại và giãn cách xã hội sau khi EU khuyến nghị các quốc gia mở cửa biên giới cho khách du lịch đã tiêm phòng Covid-19.
Ở châu Á - Thái Bình Dương, nơi tỷ lệ tiêm chủng vẫn ở mức thấp, giới chức các nước trong khu vực tỏ ra vô cùng thận trọng về việc dỡ bỏ những biện pháp kiểm soát biên giới nghiêm ngặt của mình.
Chính phủ Australia cho biết biên giới chỉ có thể được mở lại ít nhất là tới giữa năm 2022. New Zealand, quốc gia đã đóng biên từ tháng 3.2020 và mới chỉ tiêm vaccine đầy đủ cho gần 10% dân số, chưa đưa ra bất kỳ kế hoạch tái mở cửa nào.
Tại Hong Kong, GDP đã giảm kỷ lục 6 quý liên tiếp trong năm 2019 và 2020, giai đoạn mà ngoài dịch bệnh, đặc khu còn phải đối mặt với các cuộc biểu tình quy mô lớn, trước khi phục hồi lại mức tăng trưởng dương vào quý I năm nay.
Theo kết quả một cuộc khảo sát ý kiến các nhà kinh tế học được đăng trên Bloomberg ngày 25.6, hầu hết những nền kinh tế lớn ở châu Á - Thái Bình Dương khó trở lại mức tăng trưởng tiền đại dịch trước năm 2023, với du lịch là yếu số quan trọng trong nỗ lực phục hồi kinh tế khu vực.
Hôm 24.6, một nhóm các bộ trưởng Singapore đã viết trên tờ Straits Times rằng chính phủ đang hoàn thiện kế hoạch nhằm cho phép đất nước "sống bình thường" giữa Covid-19. Đây là dấu hiệu rõ ràng cho thấy xã hội đang có nhận thức ngày càng tăng về việc sống chung với dịch bệnh.
Gigi Foster, giáo sư kinh tế tại Đại học New South Wales, Australia, đánh giá việc chú ý quá mức vào các biến chủng đang "đổ thêm dầu vào ngọn lửa sợ hãi" và các cộng đồng cần vượt qua nỗi sợ của họ về Covid-19 để trở lại cuộc sống bình thường.
"Chúng ta nên hướng tới chấm dứt tình trạng đóng cửa biên giới quốc tế và ổn định chính sách thay vì liên tục phong tỏa, đồng thời truyền đi một thông điệp mới, thống nhất rằng chúng ta cần học cách vừa sống chung với Covid-19 vừa giảm thiểu tối đa thiệt hại về người", ông nhấn mạnh.
Theo Vũ Hoàng (Theo SCMP/VnE)