Quy định mới về bảo hiểm thất nghiệp: Mở rộng đối tượng tham gia
Luật Việc làm đã chính thức có hiệu lực từ ngày 1.1.2015. Thu hút sự quan tâm hơn cả của người lao động tại điều luật này là quy định mới về Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN). Trao đổi với PV Báo Bình Ðịnh về chế độ BHTN mới, ông Nguyễn Mỹ Quang, Giám đốc Sở LÐ-TB&XH, nhấn mạnh.
Điểm mới đáng chú ý của quy định về BHTN là đối tượng tham gia được mở rộng hơn. Theo Luật Việc làm, người lao động làm việc theo hợp đồng mùa vụ từ đủ 3 tháng trở lên thuộc đối tượng tham gia BHTN. Mặt khác, cũng không còn quy định người sử dụng lao động có sử dụng từ 10 người lao động trở lên mới phải tham gia BHTN.
* Người lao động và người sử dụng lao động sẽ được lợi gì theo quy định mới này, thưa ông?
Ngoài mở rộng đối tượng bắt buộc tham gia BHTN, người lao động tham gia BHTN từ đủ 9 tháng trở lên trong thời gian 24 tháng trước khi nghỉ việc sẽ được hưởng chế độ hỗ trợ học nghề. Người lao động tham gia BHTN sau khi nghỉ việc cũng được tư vấn, giới thiệu việc làm miễn phí nếu có nhu cầu.
Về phía người sử dụng lao động, cách tính thời gian hưởng BHTN hợp lý sẽ hạn chế tối đa tình hình biến động lao động trong doanh nghiệp do người lao động xin nghỉ việc để hưởng chế độ BHTN như trước đây. Ngoài ra, người sử dụng lao động được hỗ trợ kinh phí đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ kỹ năng nghề để duy trì việc làm đối với người lao động.
* Điều kiện được hưởng và mức hưởng BHTN mới sẽ như thế nào?
Theo quy định mới, nếu làm việc theo hợp đồng mùa vụ, để được hưởng BHTN, người lao động phải có đủ 12 tháng tham gia BHTN trong vòng 36 tháng trước khi chấm dứt hợp đồng. Đối với các loại hợp đồng khác thì phải có đủ 12 tháng tham gia BHTN trong vòng 24 tháng trước khi không còn làm việc.
Thời gian hưởng trợ cấp thất nghiệp được tính theo số tháng đóng BHTN, cứ đóng đủ 12 tháng đến 36 tháng thì được hưởng 3 tháng trợ cấp thất nghiệp. Sau đó, đóng đủ thêm 12 tháng thì được hưởng thêm 1 tháng trợ cấp thất nghiệp nhưng tối đa không quá 12 tháng. Mức hưởng trợ cấp thất nghiệp hằng tháng bằng 60% mức bình quân tiền lương tháng đóng BHTN của 6 tháng liền kề trước khi thất nghiệp. Nhưng mức hưởng tối đa không quá 5 lần mức lương cơ sở đối với người lao động thuộc đối tượng thực hiện chế độ tiền lương do Nhà nước quy định; hoặc không quá 5 lần mức lương tối thiểu vùng theo quy định của Bộ luật Lao động đối với người lao động đóng BHTN theo chế độ tiền lương do người sử dụng lao động quyết định.
* Có ý kiến cho rằng người lao động sẽ thiệt thòi với quy định BHTN mới. Ví dụ như quy định khống chế mức hưởng tối đa hoặc phải đóng BHTN đến tháng 72 mới được lãnh 6 tháng lương thất nghiệp thay vì 36 tháng như trước đây. Quan điểm của ông về những ý kiến trên?
Nguyên tắc của BHTN là bảo đảm chia sẻ rủi ro giữa những người tham gia; thực hiện tốt mục tiêu nhanh chóng đưa người thất nghiệp quay trở lại thị trường lao động, đồng thời, tạo thuận lợi cho người lao động tham gia chính sách BHTN. Quy định về khống chế mức hưởng tối đa bằng 5 lần mức lương tối thiểu vùng và cách tính hưởng trợ cấp thất nghiệp theo số tháng đóng BHTN như Luật Việc làm là hợp lý. Điều này hạn chế tình trạng “chạy chính sách” của người lao động và khắc phục sự cào bằng về thời gian đóng và hưởng BHTN như quy định trước đây.
* Vậy trường hợp nào không được giải quyết chế độ BHTN?
Trường hợp người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc trái pháp luật sẽ không được hưởng trợ cấp thất nghiệp. Những người đóng BHTN chưa đủ 12 tháng trong thời gian 24 tháng trước khi chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc (đối với trường hợp hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc không xác định thời hạn và hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc xác định thời hạn), đóng BHTN chưa đủ 12 tháng trong thời gian 36 tháng trước khi chấm dứt hợp đồng lao động (đối với trường hợp hợp đồng lao động theo mùa vụ) cũng không được giải quyết chế độ BHTN. Người đang hưởng lương hưu, trợ cấp mất sức lao động hằng tháng; nộp hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp tại trung tâm dịch vụ việc làm quá thời hạn 3 tháng, kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc; hoặc tìm được việc làm trong vòng 15 ngày, kể từ ngày nộp hồ sơ hưởng BHTN cũng sẽ ngừng hưởng trợ cấp thất nghiệp.
* Xin cảm ơn ông!
Ngày 16.11.2013, Quốc hội đã thông qua Luật Việc làm bao gồm 7 Chương và 62 Ðiều. Trong đó, điều chỉnh 5 nhóm vấn đề lớn: chính sách hỗ trợ tạo việc làm; thông tin thị trường lao động; đánh giá, cấp chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia; tổ chức, hoạt động dịch vụ việc làm; BHTN. Luật Việc làm có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1.1.2015.
NGUYỄN MUỘI (Thực hiện)