Gian nan tuyển tài năng trẻ thể thao!
Đó là lời than vãn của khá nhiều HLV các đội tuyển trẻ hiện nay, khi họ thường xuyên thất bại trong việc đưa các tài năng trẻ từ các địa phương về đào tạo thành VĐV chuyên nghiệp. Có rất nhiều nguyên nhân khiến các HLV “bó tay”, dù đã phát hiện ra những em có tố chất phù hợp với bộ môn, trong đó, rào cản lớn nhất là gia đình và trường học của chính học sinh đó. Phần lớn phụ huynh không muốn con em mình sống xa gia đình khi tuổi đời còn quá nhỏ, sợ thiếu sự kèm cặp, chỉ bảo của gia đình sẽ khiến các em phát triển “lệch hướng”.
Bên cạnh đó, mức thu nhập của phần đông VĐV trưởng thành hiện nay cũng còn thấp so với mặt bằng chung của xã hội, chưa tạo cho phụ huynh VĐV sự an tâm về tương lai của con em mình. Ngoài ra, khi được nhận vào lớp năng khiếu, các em phải chuyển trường; nếu sau một thời gian tập mà “chuyên môn không phát triển”, có thể sẽ bị trả về lại gia đình. Khi đó, các em lại phải làm thủ tục chuyển về học tại địa phương. Sự phiền phức trong khâu thủ tục, giấy tờ và phần nào đó là sự mặc cảm vì mang tiếng “không đạt yêu cầu” sẽ có những tác động không tốt đối với tâm lý các em. Vì vậy, trong nhiều trường hợp, chỉ khi nhiều thành viên trong gia đình cùng có niềm đam mê với bộ môn thể thao đó, họ mới gửi con vào tập năng khiếu thể thao.
Thuyết phục, thậm chí năn nỉ gia đình đồng ý đã khó, nhưng để tác động thầy cô (trong đó có cả những thành viên Ban giám hiệu) của các em đồng ý cho chuyển trường mới là khâu gian nan. Tâm lý chung của nhiều trường hiện nay là muốn giữ các em có tố chất thể thao lại để tham gia các giải học sinh hàng năm. Phía phòng giáo dục cũng muốn có VĐV có khả năng tranh chấp huy chương tại các kỳ Hội khỏe Phù Đổng. Với họ, việc “đưa lên tuyến trên” hầu như không có lợi gì cho phía nhà trường lẫn phòng giáo dục địa phương, thậm chí còn suy giảm lực lượng trong các cuộc tranh tài.
Có thể thông cảm với những quyết định được cho là “gây khó dễ” của các trường, hoặc phòng giáo dục địa phương. Bởi những học sinh do họ phát hiện và đào tạo khi được tuyển vào năng khiếu không những không còn phục vụ cho trường “gốc”, mà còn giúp cho các trường ở TP Quy Nhơn (nơi các em chuyển đến) tăng thêm sức mạnh ở các kỳ hội thao. Nhưng nếu “tình trạng căng thẳng” như hiện nay vẫn tiếp tục diễn ra, HLV các bộ môn sẽ rất khó đảm bảo được số lượng đầu vào để đào tạo nên những VĐV chất lượng.
Trên thực tế, đã có một số cán bộ, giáo viên ủng hộ học sinh của mình được lựa chọn nguyện vọng riêng, bằng việc tạo điều kiện thuận lợi trong khâu thủ tục chuyển trường. Đó là vì họ nhìn vào cái chung lớn hơn, khi những thành tích ở các đội tuyển tỉnh tại các giải đấu mang tầm quốc gia hay khu vực đều có những đóng góp nhất định của họ. Tiếc là những người như vậy còn ít. Vì vậy có lẽ cùng với tháo gỡ những vấn đề có yếu tố về vật chất, cơ hội phát triển trong tương lai rõ ràng hơn, ngành thể thao và ngành giáo dục cần có sự bàn bạc, đưa ra quy chế chung để việc tuyển chọn VĐV là học sinh ở các trường có sự minh bạch, thống nhất hơn.
VŨ LÊ