Đưa võ cổ truyền đến với đồng bào Chăm, Bana
Đều đặn mỗi tuần ba buổi, võ sư Hồng Kha cưỡi xe máy từ TP Quy Nhơn lên thị trấn Vân Canh để dạy võ cổ truyền. Sự tận tâm của ông đã gieo niềm đam mê võ cổ truyền ngày càng nhiều cho con em đồng bào dân tộc thiểu số Chăm, Bana ở đây.
Cuối buổi chiều 3.4. vừa tan buổi học ở trường, nhiều học sinh đồng bào dân tộc thiểu số ở các xã của huyện Vân Canh đã hăng hái đạp xe gần chục cây số đến lớp dạy võ của võ sư Hồng Kha (57 tuổi, Phó Chủ tịch Hội võ thuật TP Quy Nhơn) tại một nhà dân ở thị trấn Vân Canh.
Từ “sự cố” đến tận tâm truyền dạy
Trò chuyện với một số phụ huynh là người Chăm, Bana ngồi chờ con luyện tập xong để đón về, nét chung là ai cũng bày tỏ sự kính trọng với “ông võ sư”. Anh Thanh Văn Huấn, Trưởng làng Canh Thành, xã Canh Hòa, cho biết: “Một lần đến xem các trận đấu võ đài do võ sư Hồng Kha tổ chức ở huyện Vân Canh, rồi nghe kể về ổng, mình thấy ưng cái bụng. Lần lượt cho 3 đứa con trai, gái của mình đều được đi tập võ vừa để rèn luyện sức khỏe, vừa có khả năng tự bảo vệ khi cần…”. Học theo Trưởng làng Huấn, nhiều đồng bào Chăm ở làng Canh Thành cũng đưa con em đến gửi vào lớp võ của võ sư Hồng Kha.
Hiện lớp dạy võ cổ truyền của võ sư Hồng Kha ở thị trấn Vân Canh thu hút 70 võ sinh từ 10 - 17 tuổi theo học, trong đó có gần 90% là người Bana, Chăm H’roi. Chăm So Hoàng (17 tuổi), học trò người Chăm của võ sư Hồng Kha, tâm sự: “Cái tay cái chân đã quen với việc lao động nhiều, vậy mà tập võ cũng mỏi mệt nhưng rất mê võ. Sau hơn 3 tháng miệt mài luyện tập, rất vui khi được thầy khen có nhiều tiến bộ…”.
Việc truyền dạy được cho rất nhiều học trò đồng bào dân tộc thiểu số ở huyện Vân Canh như hôm nay, lại bắt nguồn từ một “sự cố bất ngờ” cách đây gần 2 năm. Khi ấy, võ sư Hồng Kha tổ chức thi đấu võ đài liên tỉnh miền Trung- Tây Nguyên ở huyện Vân Canh, chẳng may một bé gái người Chăm đến xem bị ai đó ném đá trúng chảy máu. Cha cô bé đến bắt đền võ sư Hồng Kha, nhưng không chấp nhận việc đền tiền, ông đề nghị võ sư phải dạy võ cho con gái mình…
Thực hiện lời hứa với vị phụ huynh kia, võ sư Hồng Kha cũng quyết định trở thành người gầy dựng phong trào học võ cổ truyền ở Vân Canh. Võ sư Hồng Kha tâm sự: Thời gian đầu thấy vất vả khi phải cưỡi xe máy hơn 30 cây số từ nhà lên thị trấn Vân Canh. Chạy xe tới nơi, nhiều khi chưa kịp nghỉ đã vào đứng lớp luôn. Nhưng riết rồi cũng quen. Được sự hỗ trợ của UBND thị trấn Vân Canh, Phòng VHTT huyện, cùng tình cảm chân thành của phụ huynh và các học trò đã động viên tôi gieo mầm võ cổ truyền nơi miền núi. Hay lắm đó, giờ tôi cũng đã nói được một ít tiếng Chăm, Bana để dạy tốt hơn - ông cười rất vui.
Hé mở những triển vọng
Võ sư Hồng Kha truyền dạy các học trò ở huyện Vân Canh tổng hợp nhiều bài quyền, binh khí. Sau đó, tuyển chọn những người có tố chất phù hợp để đào tạo thi đấu đối kháng. “Các học trò người đồng bào dân tộc thiểu số thi đấu đối kháng thì sự lanh lẹ và kinh nghiệm không bằng các em người Kinh, nhưng lại có sức mạnh, sức bền rất tốt”, võ sư Hồng Kha nhìn nhận.
Võ sư Thành Sô, Chủ tịch Hội võ thuật huyện Phù Mỹ, nhận xét: “Rất hiếm VĐV người dân tộc thiểu số luyện tập võ cổ truyền và thượng đài ở Bình Định. Tôi rất ấn tượng khi được xem các học trò người Chăm, Bana của võ sư Hồng Kha thi đấu, nhất là em Đoàn Đăng Nguyên gây bất ngờ khi chiến thắng nữ VĐV đẳng cấp quốc gia của tỉnh Phú Yên. Điều này là sự ghi nhận những nỗ lực truyền dạy của thầy Kha”.
Tại Giải võ cổ truyền các CLB toàn tỉnh năm 2014, võ sư Hồng Kha đã mạnh dạn cho 5 học trò người đồng bào dân tộc thiểu số ở huyện Vân Canh lần đầu tiên đi thi đấu. Hướng đến Giải võ cổ truyền các CLB toàn tỉnh năm 2015, võ sư Hồng Kha đã tuyển lựa đào tạo được một số gương mặt hứa hẹn...
Nhờ thường xuyên chịu khó đứng ra tổ chức thi đấu võ đài liên tỉnh, võ sư Hồng Kha đã tạo điều kiện cho các học trò người Chăm, Bana thi đấu để làm quen sàn đài. Trong đó có Trần Thị Lạc (17 tuổi), chị ruột của cô bé người Chăm bị tai nạn “bắt đền” võ sư Hồng Kha, đã có hàng chục trận thắng trước nhiều đối thủ mạnh. Tại võ đài thi đấu ở huyện Phù Cát vào cuối tháng 3 vừa qua, nữ VĐV Đoàn Đăng Nguyên người dân tộc Chăm đã gây “địa chấn” khi thắng VĐV Đinh Thị Tình từng nhiều lần vô địch hạng cân 49 kg ở tỉnh Phú Yên và giành nhiều chiến thắng ở các sàn đài. Võ sư Hồng Kha cho biết: “Đoàn Đăng Nguyên mới luyện tập được gần một năm nhưng em có hình thể tốt, rất đam mê luyện tập nên đòn tay, đòn chân đều uy lực. Nguyên đã đấu thắng các trận trong hai đêm trước đó và bị đau tay, nhưng nghe lời động viên của tôi đã quyết tâm lên sàn đài đấu với Đinh Thị Tình và giành chiến thắng chinh phục giới chuyên môn…”. Cũng tại giải đấu võ đài này, một học trò mới của võ sư Hồng Kha là Chăm So Hoàng cũng chiến thắng trước đối thủ mạnh hơn từ một võ đường tên tuổi ở Bình Định.
Theo võ sư Hồng Kha, để tiếp tục phát triển phong trào võ cổ truyền trong đồng bào dân tộc thiểu số ở huyện Vân Canh, thời gian tới chúng tôi sẽ tổ chức thi đấu võ đài lần đầu tiên ở các làng đồng bào ở các xã như Canh Hòa, Canh Liên…
HOÀI THU