Thực hiện NĐ 67/CP tại Hoài Nhơn: Nhiều vướng mắc cần tháo gỡ
Hoài Nhơn là một trong những địa phương tích cực triển khai Nghị định (NĐ) 67/2014 của Chính phủ về một số chính sách phát triển thủy sản. Tuy vậy, kết quả thực hiện NĐ 67 tại đây chưa như mong đợi. Nhiều ngư dân đã được UBND tỉnh phê duyệt danh sách đủ điều kiện vay vốn đóng tàu đã xin rút, không tham gia.
Nhiều ngư dân xin rút vì ngân hàng thiếu linh động
Qua 3 đợt UBND tỉnh phê duyệt danh sách ngư dân đủ điều kiện vay vốn đóng mới tàu cá và tàu dịch vụ hậu cần nghề cá theo tinh thần NĐ 67/CP, huyện Hoài Nhơn có 38 ngư dân được UBND tỉnh phê duyệt đủ điều kiện vay vốn đóng tàu mới (17 tàu vỏ thép, 20 tàu vỏ gỗ và 1 tàu vỏ composte), nhiều nhất tỉnh. Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân khác nhau, đến nay mới chỉ có 3 ngư dân ở các xã: Tam Quan Tam, Hoài Thanh, Hoài Hương đã ký hợp đồng tín dụng vay vốn đóng tàu với các ngân hàng thương mại (NHTM) và đã ký hợp đồng đóng tàu. Đáng nói, có 7 ngư dân ở Tam Quan Bắc, Hoài Hương, Hoài Thanh tuy đã được UBND tỉnh phê duyệt đủ điều kiện vay vốn đóng tàu nhưng đã xin rút, không tham gia NĐ 67.
Xí nghiệp đóng tàu Tam Quan đang đóng tàu vỏ gỗ công suất lớn cho ngư dân.
Ông Phùng Ngọc Thanh, ở thôn Tân Thành 2, xã Tam Quan Bắc, cho biết: Tôi đã được tỉnh phê duyệt đủ điều kiện vay vốn đóng tàu theo NĐ 67 và đã ký hợp đồng với Xí nghiệp đóng tàu Tam Quan (thuộc Công ty cổ phần Thủy sản Hoài Nhơn) đóng tàu vỏ gỗ công suất 400 CV, hành nghề câu cá ngừ đại dương kiêm mành chụp theo mẫu thiết kế của tỉnh, tổng trị giá trên 6,7 tỉ đồng. Hồ sơ xin vay vốn đóng tàu tôi nộp tại NH NN&PTNT Chi nhánh huyện Hoài Nhơn đã lâu, và đã nhiều lần tôi đến xin NH giải ngân để lấy tiền đóng tàu mới, nhưng ngân hàng không giải quyết. Hơn nữa, Nhà nước quy định không được sử dụng máy móc, ngư lưới cụ cũ, trong khi máy móc và ngư lưới cụ chúng tôi đã trang bị vẫn còn sử dụng tốt, phù hợp với ngành nghề mà mình đang làm, nếu bỏ đi thì lãng phí. Do vậy, tôi đã xin rút không tham gia NĐ 67 và tự vay vốn đóng tàu”.
Ông La Tình, ở thôn Thiện Chánh 1, xã Tam Quan Bắc, cũng đã xin rút không tham gia NĐ 67. Ông Tình thổ lộ: “Tôi đã nộp hồ sơ vay vốn tại NH NN&PTNT Chi nhánh Hoài Nhơn để đóng mới tàu vỏ gỗ công suất 400 CV, trị giá gần 5 tỉ đồng. Tuy nhiên, NH bắt buộc năm nào tôi cũng phải nộp đủ 100% cả tiền gốc và tiền lãi, nếu không đáp ứng được yêu cầu đó, họ không giải quyết. Nghề khai thác thủy sản (KTTS) trên biển nhiều rủi ro, có năm làm ăn được, nhưng có năm thất thu, chúng tôi nào biết được. Tôi có đề nghị NH linh động cho cơ chế năm nào biển mất mùa, tôi trả đủ tiền lãi, còn tiền gốc trả ít hơn quy định của NH; năm làm ăn được, tôi trả tiền gốc nhiều gấp 2 - 3 lần so với quy định để bù lại những năm khác, miễn sao đúng kỳ hạn theo NĐ 67, tôi hoàn thành việc trả nợ cho NH là được, nhưng họ không chịu, nên tôi xin rút không tham gia NĐ 67”.
Theo Phòng Kinh tế huyện Hoài Nhơn, tiếp cận và vay vốn từ các NHTM để đóng tàu mới là một trong những khâu khó nhất hiện nay đối với ngư dân. Một số ngư dân đã nộp hồ sơ vay vốn, nhưng một số NHTM “bàn ra” (cho rằng vay vốn thương mại sẽ dễ hơn là vay theo NĐ 67) hoặc trả lời là đang xem xét, không ấn định thời gian trả lời cụ thể cho ngư dân. Có NH lại tự soạn thảo biên bản làm việc về vấn đề vay vốn theo NĐ 67 với ngư dân và ban hành rất nhiều quy định khắt khe, khiến cho ngư dân thấy “choáng”, tự nguyện rút lui và chuyển qua vay vốn thương mại để đóng tàu.
Một vấn đề nữa là mẫu tàu và dự toán mẫu tàu vỏ gỗ hiện nay chưa phù hợp với ngư dân địa phương, trong khi đó, các cơ sở đóng tàu dự toán giá thành tàu đóng mới khác nhau, nên ngư dân không có cơ sở để so sánh, thẩm định giá trị thực của con tàu. Đây cũng là một trong những lý do khiến cho bà con ngư dân băn khoăn, do dự. Ngoài ra, nhiều ngư dân đủ điều kiện vay vốn đóng tàu mới nhưng còn e dè, không muốn đăng ký vay vốn và chưa ký hợp đồng đóng tàu mà chờ kết quả của những người đăng ký trước làm trước rồi mới thực hiện theo. Cũng có một số ngư dân khi được duyệt danh sách thì lại xin chuyển đổi nghề, chuyển vật liệu đóng tàu, phải làm lại phương án sản xuất kinh doanh để thẩm định, phê duyệt lại, đã ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện NĐ 67.
Cần tháo gỡ khó khăn để đẩy nhanh tiến độ
Ông Phạm Văn Chung, Phó Phòng Kinh tế huyện Hoài Nhơn, cho biết: Thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục phối hợp với chính quyền các địa phương đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho ngư dân về lợi ích khi tham gia NĐ 67/CP, đồng thời làm việc với các NHTM để nắm bắt tình hình thực hiện NĐ 67. Mặt khác, liên hệ và làm việc trực tiếp với từng chủ tàu để nắm bắt cụ thể, chi tiết hơn những vướng mắc trong quá trình thực hiện NĐ 67; phối hợp với các NHTM, chính quyền, hội - đoàn thể hỗ trợ, hướng dẫn ngư dân giải quyết khó khăn, vướng mắc phát sinh.
Cũng theo ông Phạm Văn Chung, để chính sách hỗ trợ phát triển thủy sản theo tinh thần NĐ 67 thực sự đi vào cuộc sống, tạo điều kiện thuận lợi cho ngư dân phát triển ngành nghề KTTS, góp phần bảo vệ chủ quyền biển đảo của Tổ quốc, các cấp, các ngành cần tăng số lượng thiết kế mẫu tàu cá phù hợp với tập quán và ngành nghề khai thác để ngư dân lựa chọn. Kiến nghị bố trí vốn theo NĐ 67 cho địa phương để đầu tư xây dựng và nâng cấp cảng cá và luồng lạch ra vào cảng cá Tam Quan, tạo điều kiện thuận lợi cho ngư dân hoạt động KTTS. Cho ngư dân được sử dụng máy tàu cũ còn giá trị trên 70% nhằm giảm chi phí đầu vào; đồng thời dãn thời hạn trả vốn, tạo điều kiện thuận lợi cho ngư dân hoàn trả vốn vay. Kiến nghị ngành thuế tháo gỡ khó khăn trong việc hoàn thuế VAT cho ngư dân theo quy định tại NĐ 67, và giúp ngư dân tháo gỡ khó khăn về hóa đơn, chứng từ mua gỗ đóng tàu để các NHTM giải ngân vốn vay cho ngư dân. Kiến nghị NHNN chỉ đạo các NHTM tham gia NĐ 67 đẩy nhanh tiến độ thẩm định hồ sơ xin vay vốn của ngư dân, tạo điều kiện cho ngư dân được vay vốn đóng tàu.
PHẠM TIẾN SỸ