Triển khai thực hiện Luật Tổ chức chính quyền địa phương:
Nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền địa phương
Tại kỳ họp thứ 1 vừa qua, HÐND tỉnh khóa XII đã bầu các chức danh chủ chốt của HÐND và UBND tỉnh nhiệm kỳ 2016 - 2021. Ðây cũng là nhiệm kỳ đầu tiên thực hiện Luật Tổ chức chính quyền địa phương (TCCQÐP), vì vậy có nhiều điểm mới so với các nhiệm kỳ trước. Ông Võ Ðình Thú, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch HÐND tỉnh, đã trả lời phỏng vấn của PV Báo Bình Ðịnh về những nét mới trong cơ cấu tổ chức của HÐND và UBND tỉnh nhiệm kỳ này khi triển khai thực hiện Luật.
* Thưa ông, đâu là những điểm mới đáng chú ý trong cơ cấu tổ chức HĐND và UBND tỉnh nhiệm kỳ 2016 - 2021 khi thực hiện Luật TCCQĐP?
- Như chúng ta đã biết, Luật TCCQĐP được xây dựng trên cơ sở sửa đổi toàn diện Luật tổ chức HĐND và UBND năm 2003 cho phù hợp với tinh thần Hiến pháp năm 2013, trong đó đáng chú ý là quy định rõ hơn về cơ cấu tổ chức và hoạt động của HĐND và UBND.
Đối với HĐND, Luật quy định thay chức danh ủy viên thường trực HĐND cấp tỉnh, cấp huyện bằng chức danh phó chủ tịch HĐND. Thực hiện quy định này, tại kỳ họp đầu tiên vừa qua, HĐND tỉnh khóa XII đã bầu 2 phó chủ tịch HĐND tỉnh. HĐND các huyện, thị xã, thành phố trong tỉnh cũng đã bầu mỗi nơi 2 phó chủ tịch HĐND cấp mình. Vai trò của thường trực HĐND cũng được tăng cường với cơ cấu thường trực HĐND tỉnh gồm chủ tịch, các phó chủ tịch, trưởng các ban và chánh văn phòng HĐND; thường trực HĐND cấp huyện gồm chủ tịch, các phó chủ tịch và trưởng các ban của HĐND.
Đối với UBND, nổi bật là việc quy định số lượng phó chủ tịch UBND các cấp theo phân loại đơn vị hành chính. Theo quy định này, Bình Định là tỉnh loại II, có không quá 3 phó chủ tịch UBND và tại kỳ họp vừa qua, HĐND tỉnh khóa XII đã bầu 3 phó chủ tịch UBND tỉnh.
Một quy định mới nữa về cơ cấu tổ chức của UBND cấp tỉnh và huyện là, tất cả người đứng đầu của các cơ quan chuyên môn của UBND đều là ủy viên UBND, ngoài ra còn có ủy viên phụ trách quân sự và ủy viên phụ trách công an. Nhiệm kỳ 2016- 2021, số lượng ủy viên UBND tỉnh vừa được bầu là 21 người, gồm 19 ủy viên là người đứng đầu 19 cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh, 1 ủy viên phụ trách quân sự và 1 ủy viên phụ trách công an.
Thường trực HĐND được bầu tại kỳ họp thứ 1, HĐND tỉnh khóa XII, ra mắt nhận nhiệm vụ và nhận hoa chúc mừng của Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh (Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Võ Đình Thú đứng ngoài cùng bên phải).
* Được biết, Luật TCCQĐP còn có các quy định khác nhằm cụ thể hóa các quy định của Hiến pháp năm 2013 và các chủ trương, định hướng của Đảng về chính quyền địa phương?
- Luật TCCQĐP đã quy định cụ thể việc thành lập, giải thể, nhập, chia, điều chỉnh địa giới đơn vị hành chính, theo đó, khi có trên 50% tổng số cử tri trên địa bàn đồng ý với đề án thành lập, giải thể, nhập, chia, điều chỉnh địa giới đơn vị hành chính thì cơ quan xây dựng đề án mới được hoàn thiện đề án, trình HĐND các cấp thông qua chủ trương. Luật còn bổ sung quy định về thẩm quyền đặt tên, đổi tên đơn vị hành chính và giải quyết tranh chấp đất đai liên quan đến địa giới hành chính giữa các đơn vị hành chính.
Một trong những điểm mới của luật là phân định thẩm quyền giữa trung ương, địa phương và giữa các cấp chính quyền nhằm cụ thể hóa Điều 112 Hiến pháp năm 2013. Nhiệm vụ, quyền hạn của chính quyền địa phương ở các đơn vị hành chính được Luật quy định theo hướng chủ yếu tập trung ở cấp tỉnh, giảm dần ở cấp huyện và cấp xã để tránh tình trạng dồn việc về cấp cơ sở nhằm đảm bảo khả năng đáp ứng của từng cấp chính quyền. Đặc biệt, luật đã quy định nhiệm vụ, quyền hạn đặc trưng của chính quyền đô thị nhằm thể hiện sự khác biệt với chính quyền nông thôn.
* Ông đánh giá như thế nào về những tác động tích cực từ việc triển khai thực hiện Luật TCCQĐP đối với tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương tỉnh Bình Định?
- Luật TCCQĐP quy định về nhiệm vụ, quyền hạn của HĐND và UBND trên các lĩnh vực, nhằm thể hiện rõ sự gắn kết chặt chẽ, thống nhất giữa hai thiết chế HĐND và UBND hợp thành chính quyền địa phương. Với những quy định rõ hơn về cơ cấu tổ chức của HĐND, tăng số lượng đại biểu chuyên trách, HĐND các cấp sẽ được củng cố, hoàn thiện tổ chức và nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động.
Tương tự, quy định mở rộng cơ cấu tổ chức của UBND cấp tỉnh và huyện là nhằm phát huy trí tuệ tập thể của các thành viên UBND, tăng cường hiệu lực giám sát của HĐND đối với UBND cùng cấp thông qua cơ chế lấy phiếu tín nhiệm, bỏ phiếu tín nhiệm đối với người giữ chức vụ do HĐND bầu.
Nói tóm lại, với việc quy định về đơn vị hành chính và tổ chức, hoạt động của chính quyền địa phương ở các đơn vị hành chính, Luật TCCQĐP tạo cơ sở pháp lý để hoạch định chính sách phát triển KT-XH; xây dựng tổ chức bộ máy, chế độ, chính sách đối với cán bộ, công chức của chính quyền địa phương phù hợp với từng loại đơn vị hành chính. Đồng thời, việc triển khai thực thi Luật TCCQĐP là nhằm đảm bảo chính quyền địa phương được tổ chức và hoạt động theo các nguyên tắc: Tuân thủ Hiến pháp và pháp luật, quản lý xã hội bằng pháp luật; thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ; hiện đại, minh bạch, phục vụ nhân dân, chịu sự giám sát của nhân dân.
● Xin cảm ơn ông!
NGUYÊN SƯƠNG (Thực hiện)