Nghiên cứu từ nỗi lo của nông dân
Từ trăn trở phải làm sao giúp nông dân đỡ vất vả, Lê Khánh Vi và Trần Ngọc Thịnh (học sinh Trường THCS Phước Thuận, huyện Tuy Phước) đã thiết kế “Hệ thống tưới nước nhỏ giọt tiết kiệm sử dụng bằng guồng quay tự động”. Mô hình này đoạt giải Nhất tại Hội thi Sáng tạo Thanh thiếu niên, nhi đồng toàn tỉnh năm 2016.
Lê Khánh Vi cho biết, trên thị trường có nhiều loại máy bơm nước không cần dùng điện để đưa nước từ vùng thấp lên vùng cao nhưng chưa có loại bơm nước nào phù hợp với thực trạng sản xuất của người dân địa phương là lấy nước từ nơi có mực nước thấp, tốc độ dòng chảy nhỏ lên nơi cao hơn, thường từ 0,5 - 0,8 m; đồng thời, giải phóng bớt sức lao động của nông dân khi sử dụng gàu tát nước thủ công.
Thử nghiệm hệ thống tưới nước nhỏ giọt bằng guồng quay tự động trên ruộng lúa.
Từ trăn trở đó, Khánh Vi và Ngọc Thịnh đã tìm hiểu và tự làm hệ thống tưới nước nhỏ giọt sử dụng bằng guồng quay tự động từ các vật dụng đơn giản.
Khánh Vi cho biết, thiết bị có hình dáng như guồng nước truyền thống của người dân vùng cao sử dụng để đưa nước lên ruộng, nhưng trên guồng máy bơm có gắn thêm các cuộn ống nước xếp hình xoắn ốc. Đặt xuống mương, guồng tự quay theo sức đẩy của nước, mỗi vòng sẽ lấy một lượng nước và không khí vào ống cuộn. Cứ theo các vòng quay của guồng, lượng nước và không khí liên tục đi vào ống sẽ tạo ra áp suất lớn nhất ở vòng quay cuối cùng, đẩy nước phụt qua ống xả lên cao. So với guồng nước thông thường, “máy bơm” giúp đưa nước lên cao hơn.
“Thiết bị không sử dụng nhiên liệu, nhưng có thể đưa nước lên cao 0,5 - 1,2 m, lưu lượng bơm khoảng 6 - 10 m3/ngày đêm (khi tốc độ dòng chảy 0,4 - 0,6 m/giây, tốc độ quay của thiết bị bơm là 10 - 12 vòng/phút). Ở các vùng đồng bằng, trong mùa khô vẫn có lưu lượng chảy và tốc độ dòng chảy ổn định (trên 0,4 m/giây) nhờ hệ thống thủy lợi tưới nước luân phiên giữa các cánh đồng, nên máy bơm xoắn ốc có thể tận dụng được sức nước” - Ngọc Thịnh phân tích.
Thiết bị này đã thử nghiệm thành công tại ruộng lúa và vùng trồng dưa hấu của một số hộ dân ở xã Phước Thuận. Thầy Nguyễn Anh Nhật, Tổ trưởng bộ môn Hóa- Sinh, Trường THCS Phước Thuận, nhận định mô hình này không mới nhưng cái hay là các em sử dụng cơ chế xoắn ốc, lợi dụng sức đẩy của dòng nước tạo dao động tưới nhỏ giọt, giúp tiết kiệm nước.
“Đây là lần đầu tiên học sinh của trường bước vào “sân chơi” sáng tạo thanh thiếu niên, nhi đồng cấp tỉnh nên mang tâm thế đi thi để học hỏi. Thật bất ngờ là mô hình đã đoạt giải Nhất cấp tỉnh và còn được chọn tham dự cuộc thi toàn quốc” - thầy Nhật cho biết.
Cả Khánh Vi và Ngọc Thịnh đều là học sinh giỏi, đầu tàu trong các phong trào của nhà trường. Khánh Vi giỏi Toán và Hóa, từng giành giải Nhì cấp tỉnh môn Hóa và đang được xét tặng Giải thưởng Quang Trung. Còn Ngọc Thịnh cũng không “kém cạnh” khi “rinh” về giải cao trong Kỳ thi tiếng Anh trên internet.
THU HIỀN