Dấu ấn sáng tạo trẻ
Ở lần thứ ba tổ chức, Cuộc thi Sáng tạo thanh thiếu niên, nhi đồng cấp tỉnh năm 2016 đã tìm được chủ nhân của 33 giải pháp sáng tạo trẻ để trao giải. Kết quả cuộc thi là minh chứng sinh động về sức sáng tạo của lớp trẻ.
Với 5 lĩnh vực dự thi (bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế; dụng cụ sinh hoạt gia đình và đồ chơi trẻ em; đồ dùng dành cho học tập; phần mềm tin học; sản phẩm thân thiện với môi trường), các “nhà sáng tạo nhí” đã khéo léo, tận dụng phế liệu và những vật dụng sẵn có để làm ra những sản phẩm đáp ứng yêu cầu của cuộc sống thường nhật.
Lãnh đạo tỉnh tặng Bằng khen của UBND tỉnh cho 4 nhóm tác giả đoạt giải Nhất cuộc thi Sáng tạo thanh thiếu niên, nhi đồng tỉnh năm 2016.
“Tiếp lửa” sáng tạo
Nếu ở lần đầu tiên tổ chức, số giải pháp tham gia cuộc thi chưa đến con số 10; thì đến năm thứ hai có 29 giải pháp và ở mùa thứ ba này, số giải pháp tham gia lên đến con số 46. Đây là sân chơi sáng tạo trẻ nhằm khơi dậy khả năng tư duy và nhóm lên ngọn lửa đam mê sáng tạo, nghiên cứu khoa học cho thanh thiếu niên, nhi đồng trên địa bàn tỉnh. Học sinh tiểu học thỏa sức sáng tạo với các sản phẩm tái chế, trang trí góc học tập, đồ chơi trẻ em; học sinh THCS, THPT thì dùng những kiến thức đã học vào thực hiện những mô hình dụng cụ học tập, vui chơi giải trí, giải quyết những yêu cầu bức thiết của cuộc sống… Và từ đây, nhiều nhà sáng tạo trẻ đã được phát hiện gắn với những “dấu ấn sáng tạo” riêng biệt.
“Các huyện, thị xã, thành phố hàng năm trích ra một khoản kinh phí để tổ chức các cuộc thi, hoạt động sáng tạo ngay tại địa phương; kinh phí tuy không nhiều, nhưng lại có ý nghĩa kích thích sự sáng tạo cho các em”
Phó Chủ tịch UBND tỉnh TRẦN CHÂU
Lần đầu tiên tham gia cuộc thi, đôi bạn Lê Quang Hoan - Lê Thị Bích Quyên (học sinh Trường THPT số 3 Tuy Phước, huyện Tuy Phước) đã giành luôn giải cao nhất. Mô hình “Giá sách tự động nâng lên khi nhà ngập lũ” của họ chi phí đầu tư vỏn vẹn 150 ngàn đồng nhưng thể hiện ý tưởng rất độc đáo là kết hợp các chai, lọ nhựa làm thành giá sách nổi. Không đơn thuần là sản phẩm hữu ích cho học sinh và người dân vùng lũ, sáng tạo này còn mang ý nghĩa giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho các bạn trẻ.
Xứ dừa vốn nổi tiếng với nhiều món ăn ngon từ dừa nhưng việc xắt, mài dừa để chế biến vẫn phải dùng công cụ thủ công (bàn mài, dao) tốn nhiều thời gian, công sức. Ý tưởng nghiên cứu “máy xắt, mài đa năng” với nhiều công dụng hơn, của Nguyễn Trọng Tú (Trường THCS Hoài Sơn, huyện Hoài Nhơn), bắt nguồn từ đây. Máy có thiết kế đơn giản, nhỏ gọn, vận hành dễ; đặc biệt, có thể sử dụng cho nhiều loại sản phẩm khác. “So sánh thời gian làm việc giữa một người dùng dao xắt, bàn mài thô sơ thì máy xắt, mài đa năng nhanh hơn 20 lần. Năng suất sản phẩm theo đó cũng cao hơn nhiều” - Tú chia sẻ.
Với “cây sáng tạo” Đinh Việt Long (Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn, TP Quy Nhơn), ở cuộc thi lần trước, Việt Long đang là học sinh THCS, đã đoạt giải Nhì với sáng tạo rô-bốt thám hiểm đường ngầm. Cuộc thi năm nay, Việt Long “già dặn” hơn khi chuyển tải vấn đề thời sự về ô nhiễm môi trường nước vào sáng tạo “Thiết bị tự hành lấy mẫu nước, bùn sông, hồ biển” và cũng đoạt giải Nhì. Giải pháp năm nay của Long nằm trong danh sách lựa chọn tham dự cuộc thi Sáng tạo Xanh Quốc gia.
Ông Lê Văn Tâm, Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội KHKT tỉnh, Trưởng Ban tổ chức Cuộc thi Sáng tạo thanh thiếu niên, nhi đồng tỉnh năm 2016, nhận định: “Các ý tưởng sáng tạo ở lứa tuổi thanh thiếu niên, nhi đồng của tỉnh rất phong phú, đa dạng, ở nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội và mang lại hiệu quả thiết thực trong học tập, vui chơi giải trí, sản xuất”.
Hơn cả những giải thưởng
Để có những “dấu ấn sáng tạo trẻ” đáng kể như trên, công tác ươm mầm sáng tạo, khơi dậy đam mê và chắp cánh cho tài năng sáng tạo rất quan trọng và cần thiết.
Tin từ Liên hiệp các Hội KHKT tỉnh cho biết, đến nay 2 giải pháp của Bình Ðịnh đã được Ban tổ chức cuộc thi Sáng tạo thanh thiếu niên, nhi đồng toàn quốc lần thứ 12 - năm 2016 chọn vào vòng chung khảo là: giải pháp “Tổng hợp đồng nano bằng dịch chiết củ gừng và ứng dụng làm chất kháng khuẩn” của Lê Phan Mỹ Anh và Trương Thị Vạn Ðô (Trường THPT Trần Cao Vân, TP Quy Nhơn); “Máy xắt, mài đa năng” của Nguyễn Trọng Tú (Trường THCS Hoài Sơn, huyện Hoài Nhơn).
- Trong ảnh: Nghiên cứu “Máy xắt, mài đa năng” của Nguyễn Trọng Tú - một trong hai giải pháp của Bình Định vào chung khảo Cuộc thi Sáng tạo thanh thiếu niên, nhi đồng toàn quốc 2016.
Ông Lê Văn Tâm đánh giá: So với lần đầu cuộc thi được tổ chức, đến nay, các em đã biết cách thức hình thành ý tưởng, hoàn thiện và thực hiện ý tưởng sáng tạo thành một sản phẩm cụ thể. Cuộc thi là sân chơi để các em thỏa sức sáng tạo, cũng là cơ hội cho các em tìm hiểu, khám phá, chủ động hơn trong cuộc sống và học tập. Điều chúng ta cần trau dồi cho các em là khả năng quan sát; từ đó, có thể giải quyết những câu hỏi, bài toán trong cuộc sống một cách đơn giản nhất.
Giám đốc Sở GD&ĐT Đào Đức Tuấn thông tin: Từ phong trào, đến nay nhiều trường học trên địa bàn tỉnh đã phát triển câu lạc bộ KHKT nhằm tạo môi trường cho học sinh nghiên cứu khoa học. Đây là những tín hiệu đáng mừng trong việc tạo ra môi trường sáng tạo để “tiếp sức” và chắp cánh cho những tài năng trẻ.
Với số lượng và chất lượng các mô hình, giải pháp dự thi cao hơn mọi năm, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trần Châu khẳng định, điều đó thể hiện sức sáng tạo không giới hạn của thanh thiếu niên, nhi đồng tỉnh nhà. “Để hun đúc niềm đam mê sáng tạo, ước mơ trở thành nhà sáng chế trong tương lai trong các bạn trẻ, chúng ta phải tạo nhiều điều kiện hơn nữa để các em tham gia cuộc thi. Các đơn vị được UBND tỉnh giao nhiệm vụ tổ chức cuộc thi phải “thiết kế” chương trình sáng tạo phù hợp với học sinh từng cấp. Các huyện, thị xã, thành phố hàng năm trích ra một khoản kinh phí để tổ chức các cuộc thi, hoạt động sáng tạo ngay tại địa phương; kinh phí tuy không nhiều, nhưng lại có ý nghĩa kích thích sự sáng tạo cho các em” - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trần Châu nhấn mạnh.
THU HIỀN