Xử lý rác bằng chế phẩm vi sinh AT-YTB:
Thêm một “lời giải” cho bài toán ô nhiễm môi trường
Ứng dụng chế phẩm vi sinh AT-YTB xử lý chất thải sinh hoạt, chất thải chăn nuôi không chỉ làm giảm mùi hôi, ruồi nhặng mà còn biến rác thải thành phân bón phục vụ sản xuất nông nghiệp. Thành công này gợi mở thêm “lời giải” cho “bài toán” ô nhiễm môi trường trong xây dựng nông thôn mới.
Những kết quả trên được ghi nhận qua đề tài nghiên cứu “Xây dựng mô hình xử lý chất thải rắn sinh hoạt tập trung; rác thải sinh hoạt và chăn nuôi tại xã Nhơn Lộc (thị xã An Nhơn)”, do Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh thực hiện từ năm 2014 đến nay.
Nhơn Lộc là một trong những xã đầu tiên của tỉnh được công nhân đạt chuẩn nông thôn mới năm 2014. Kinh tế của xã ngày càng phát triển, địa phương này cũng đồng thời đối diện với vấn đề “quá tải” rác thải và chất thải. Nguồn gây ô nhiễm môi trường tại các khu dân cư chủ yếu xuất phát từ chất thải chăn nuôi chưa được thu gom, xử lý hợp lý. Với 1.448 hộ chăn nuôi heo của xã chỉ có 654 hộ xây dựng hầm biogas, số còn lại xả lộ thiên ra môi trường. Xã đã hợp đồng với Công ty CP Dịch vụ đô thị An Nhơn thu gom vận chuyển rác thải, nhưng cũng chỉ đáp ứng được… 20% nhu cầu.
Chất thải chăn nuôi tại khu dân cư xóm An Định được xử lý và ủ làm phân bón cho cây trồng.
Đã có cách xử lý môi trường
Xóm Tân Long (thôn Cù Lâm) là nơi sản xuất rượu Bàu Đá. 35 hộ dân ở đây gần như nhà nào cũng nấu rượu, kết hợp chăn nuôi heo, bò. Lượng rác thải từ chăn nuôi lên đến 1.209 kg/ngày nhưng chỉ có 23 hộ làm hầm biogas, số còn lại xử lý rất thủ công. Đây cũng là lý do khiến người dân hứng chịu ô nhiễm mùi hôi từ chất thải chăn nuôi, mùi hôi và khói từ đốt rác sinh hoạt…
Hiểu được thực trạng này, Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh đã xây dựng mô hình xử lý rác thải bằng chế phẩm vi sinh AT-YTB tại đây. Sau thời gian xử lý bằng chế phẩm vi sinh, đánh giá bằng cảm quan là mùi hôi giảm rõ rệt khi đứng ngay tại nguồn phát sinh chất thải; trong khi kết quả phân tích cũng cho thấy nồng độ các khí gây mùi hôi được hạn chế đáng kể: NH3 giảm đến 6,6 lần (84,91%), H2S giảm 6,4 lần (84,44%) và CH4 giảm 7 lần (85,71%).
Bà Nguyễn Thị Năm (ở xóm Tân Long) cho hay: “Làng nghề nấu rượu, nhà nào cũng nuôi ít thì vài con heo, nhiều lên cả chục con, chuồng nuôi sát vách, thông cửa với nơi ở, nên làm kiểu gì dân trong xóm cũng phải chung sống cùng mùi hôi. Từ ngày đưa vào sử dụng chế phẩm vi sinh để xử lý chất thải, mùi hôi giảm hẳn; cảm giác không khí trong lành, dễ thở”.
Trong khi đó, thôn An Thành có số hộ dân lớn nhất xã Nhơn Lộc - 601 hộ - cũng phải chịu mùi hôi từ chất thải chăn nuôi, rác thải sinh hoạt lẫn rác thải ra từ chợ trung tâm xã. 2 mô hình xử lý chất thải sinh hoạt và chăn nuôi bằng AT-YTB tại 90 hộ dân của khu dân cư nhà ống xóm An Định của thôn và bãi rác thải chợ trung tâm đã được triển khai. Kết quả, 100% hộ dân áp dụng phân loại rác thải tại nguồn, xử lý mùi hôi chuồng trại đạt kết quả trên 80% và xử lý mùi hôi bãi rác của chợ đạt gần 80%.
Ông Phan Văn Trị, Trưởng thôn An Thành, cho biết: “Nghề chăn nuôi của thôn phát triển mạnh, lượng chất thải lớn nên nước thải ra lúc nào cũng đen ngòm, hôi thối. Nói không xử lý thì không phải, mà cơ bản là làm không xuể. Từ ngày triển khai mô hình, chúng tôi đã có cách xử lý ô nhiễm, môi trường trong lành, bà con trong thôn cũng đỡ lo hẳn”.
“Lời giải” trong xây dựng nông thôn mới
Bà Nguyễn Thị Thanh Bình, Chủ tịch Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh, cho biết, kết quả quan trọng đạt được của nghiên cứu này là đã xây dựng thành công các mô hình xử lý rác thải bằng chế phẩm vi sinh AT-YTB tại một số “điểm nóng” của xã Nhơn Lộc. “Quan trọng hơn, người dân đã biết cách và có ý thức phân loại rác thải tại nguồn, xử lý mùi hôi chuồng trại, rác thải sinh hoạt và chăn nuôi để giữ gìn và bảo vệ môi trường sống. Đây cũng là kết quả bền vững để các địa phương thực hiện trong quá trình xây dựng nông thôn mới” - bà Bình chia sẻ.
Có thể nói, tại các xã xây dựng nông thôn mới, môi trường là một trong những tiêu chí khiến các địa phương “đau đầu” nhất. Trong 122 xã đăng ký xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2016 - 2020, đến nay mới có 32 xã đạt tiêu chí về môi trường - đây là một trong hai tiêu chí đạt kết quả thấp nhất.
“Kết quả theo dõi và đánh giá của mô hình ứng dụng chế phẩm AT-YTB thời gian qua cho thấy, đã giảm thiểu tình trạng ô nhiễm môi trường, tận dụng được nguồn rác đã qua xử lý để làm phân bón cho cây trồng; hình thành ý thức và thói quen của người dân về phân loại rác tại nguồn. Mô hình dễ làm, có thể nhân rộng, đặc biệt là vùng nông thôn năng lực thu gom rác còn hạn chế. Sở TN-MT sẽ chọn một số địa phương để triển khai mô hình trong năm 2017” - bà Hà Thị Thanh Hương, Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ môi trường (Sở TN-MT) cho biết.
Ở góc độ của doanh nghiệp hoạt động dịch vụ thu gom rác thải, ông Võ Văn Hoan, Phó Giám đốc Công ty CP Môi trường đô thị Quy Nhơn, cho rằng: Giải pháp được đưa ra từ đề tài kể trên có nhiều tiện lợi, vừa giảm thiểu ô nhiễm môi trường, tiết kiệm diện tích bãi rác thải tập trung, lại có nguồn phân bón phục vụ cho sản xuất nông nghiệp và biến rác thải thành tài nguyên.
THU HIỀN