Ứng dụng CNTT trong cơ quan nhà nước: Quan trọng ở sự “chuyển động” của người đứng đầu
Ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) là công cụ hữu hiệu để các cơ quan nhà nước (CQNN) “đến gần hơn” người dân và doanh nghiệp (DN). Dù vậy, đến thời điểm này, hoạt động ứng dụng CNTT ở tỉnh ta vẫn cần sự chuyển động mạnh hơn từ nhiều phía.
Trong 5 năm (2011-2015), Bình Định đã đạt một số thành quả ứng dụng CNTT về hạ tầng, nhân lực, tổ chức bộ máy quản lý, triển khai ứng dụng phục vụ người dân và DN… Năm 2016, hoạt động này tiếp tục được đẩy lên một bước cao hơn với mục tiêu xây dựng chính quyền điện tử. Theo Phó Giám đốc Sở TT-TT Võ Gia Nghĩa, một trong các mục tiêu quan trọng của hoạt động ứng dụng CNTT trong CQNN là đẩy mạnh cải cách hành chính, nâng cao năng lực và hiệu quả hoạt động của bộ máy chính quyền các cấp hướng tới phục vụ người dân, DN tốt hơn.
Ứng dụng CNTT tại bộ phận tiếp nhận và trả kết quả của UBND TP Quy Nhơn.
“Lợi kép”
Tháng 9.2016, Sở Tài chính thí điểm triển khai dịch vụ công trực tuyến mức độ 4 trong lĩnh vực quản lý đăng ký và kê khai giá. Đến nay đã có 4 hồ sơ của DN đăng ký và kê khai giá bằng giao dịch trực tuyến thành công. Đây là tín hiệu tích cực để chính thức áp dụng dịch vụ cho tất cả các DN kể từ ngày 1.1.2017. “Cơ quan quản lý lẫn DN đều “hít” cách làm này, khi được giảm thời gian, số lần phải đến giao dịch trực tiếp các thủ tục hành chính. Từ nay đến cuối năm, chúng tôi tiếp tục triển khai thêm 2 dịch vụ công trực tuyến mức độ 4 cho dịch vụ thẩm định dự toán các đơn vị dự toán cấp tỉnh và cung cấp thông tin các đoạn mã Tabmis của chủ đầu tư” - Phó Giám đốc Sở Tài chính Nguyễn Thị Tuyết Mai cho biết.
Ứng dụng CNTT hiệu quả, toàn diện tại bộ phận một cửa, một cửa liên thông tại các huyện, thị xã, thành phố góp phần rút ngắn thời gian và giảm chi phí cho người dân, DN. Khởi động sớm nhất trong khối này là UBND TP Quy Nhơn, khi năm 2009 thành phố đã “chạy” phần mềm văn phòng điện tử; đầu tư cơ sở hạ tầng, trang thiết bị ứng dụng CNTT. Đến nay, tại bộ phận tiếp nhận và trả kết quả của thành phố đang áp dụng 150 thủ tục hành chính trên 12 lĩnh vực. Không dừng ở công tác quản lý, chỉ đạo thông suốt, phần mềm “một cửa điện tử lưu thông” cũng được triển khai tại các phường, xã, với 51 thủ tục trên 9 lĩnh vực.
Ông Dương Hiệp Hòa, Chánh Văn phòng HĐND&UBND TP Quy Nhơn, tính toán: “Tổng số tiếp nhận được trên phần mềm là 80.192 hồ sơ. Đối với các thủ tục thực hiện liên thông đến phường, xã, người dân chỉ đơn giản nộp hồ sơ và nhận kết quả; các công đoạn còn lại như scan hồ sơ và chuyển qua phần mềm một cửa điện tử đến các bộ phận liên quan của thành phố để xử lý đều do cán bộ cấp xã chịu trách nhiệm. Với cách làm này, người dân cũng như cán bộ phường, xã không phải đi lại nhiều lần như trước đây”.
Năm 2015, UBND huyện Tuy Phước cũng đầu tư 3,5 tỉ đồng xây dựng nhà làm việc của bộ phận tiếp nhận và trả kết quả cấp huyện để triển khai “mô hình một cửa hiện đại”; đồng thời chi thêm 355 triệu đồng hệ thống mạng nội bộ, camera quan sát, lấy số tự động… “Chúng tôi đã triển khai phần mềm một cửa điện tử và hiện đang vận hành thử nghiệm dịch vụ công trực tuyến mức độ 3 đối với 2 thủ tục hành chính trên lĩnh vực đất đai và xây dựng” - ông Võ Tuấn Khanh, Phó Trưởng ban chỉ đạo CNTT huyện Tuy Phước, cho hay.
Cần sự “chuyển động” của người đứng đầu
Theo ông Võ Gia Nghĩa, 5 năm triển khai kế hoạch ứng dụng CNTT trong CQNN của tỉnh giai đoạn 2011-2015, kinh phí địa phương đầu tư cho hoạt động này trên 20,6 tỉ đồng. So với trước, khoản đầu tư này đã được cải thiện đáng kể, song vẫn chưa thấm vào đâu. Cơ sở hạ tầng kỹ thuật được đầu tư nhưng chưa đồng bộ. Hiệu quả khai thác hạ tầng, thiết bị CNTT đã được đầu tư của nhiều đơn vị chưa cao. Ở khía cạnh khác, trong khi các hoạt động triển khai dịch vụ công trực tuyến được triển khai tại một số “đầu tàu” thì lại vướng “thói quen” nộp hồ sơ giấy của người dân, DN.
Tại Hội nghị tổng kết 5 năm triển khai kế hoạch ứng dụng CNTT trong CQNN giai đoạn 2011-2015, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Tuấn Thanh khẳng định: “CNTT là yếu tố xuyên suốt và là một trong những nhân tố quyết định thực hiện thành công 3 đột phá chiến lược. CNTT cần tham gia trực tiếp và toàn diện vào công cuộc cải cách hành chính để nâng cao hiệu lực, hiệu quả, tính minh bạch của hệ thống thể chế”.
“Đáng lo ngại là nhận thức về vai trò của CNTT trong một bộ phận cán bộ công chức còn hạn chế. Một bộ phận cán bộ lãnh đạo chưa quan tâm chỉ đạo, gương mẫu triển khai thực hiện ứng dụng CNTT tại đơn vị. Nhiều cơ quan, đơn vị đã triển khai hệ thống văn phòng điện tử nhưng chưa đưa vào hoạt động, hoặc “khoán trắng” cho một người” - ông Nghĩa bày tỏ.
Theo ông Trịnh Xuân Long, Phó Giám đốc Sở Nội vụ, ứng dụng CNTT trong CQNN khó một thì việc duy trì khó đến mười. Nếu việc kiểm tra, giám sát, đánh giá không được tiến hành thường xuyên không chóng thì chầy cũng quay trở lại trạng thái ban đầu. Kết quả kiểm tra mới đây ghi nhận hiện tượng tổ chức ban đầu ở nhiều nơi rất tốt, bài bản, nhưng sau một thời gian không đôn đốc thì quay trở lại từ đầu, lại sử dụng văn bản giấy… Sự “chuyển động” của người đứng đầu quyết định lớn đến sự thành công của ứng dụng CNTT trong cải cách thủ tục hành chính.
Đồng quan điểm này, bà Nguyễn Thị Tuyết Mai chia sẻ: “Sự quyết tâm của người đứng đầu đơn vị đóng vai trò rất quan trọng; cộng với sự nhiệt tình và hưởng ứng tích cực của đội ngũ trực tiếp thực hiện, nhân lực ở các bộ phận để làm hạt nhân trong thời gian đầu triển khai dịch vụ”.
THU HIỀN