Phát triển Thị trường KH&CN: Làm gì để tương xứng với tiềm năng?
Công tác phát triển thị trường và DN KH&CN là một trong những nhiệm vụ quan trọng được Tỉnh ủy, UBND tỉnh đặc biệt quan tâm chỉ đạo và đã đưa vào các nghị quyết, chương trình hành động. Tuy nhiên, đến nay, hoạt động này còn nhiều “điểm nghẽn”. Tiến sĩ Lê Công Nhường, Giám đốc Sở KH&CN, đã trao đổi xung quanh vấn đề này.
Theo ông Lê Công Nhường, đến nay, một số kết quả nghiên cứu đã có sản phẩm “thương mại hóa”, góp phần hình thành và tạo lập thị trường KH&CN, như: thuốc và thiết bị y tế của Công ty cổ phần Dược - Trang thiết bị Y tế Bình Định; phân bón các loại và gạch chịu lửa của Công ty cổ phần Phân bón và Dịch vụ Tổng hợp Bình Định; máy ép, bo đáy cầu, máy cắt đá granit của Công ty TNHH Văn Dương…
● Nhưng trên thực tế, việc ứng dụng các kết quả nghiên cứu khoa học vào hoạt động sản xuất và kinh doanh thời gian qua còn gặp không ít khó khăn, ông nghĩ gì về điều này?
- Đúng là việc phát triển thị trường và DN KH&CN tại tỉnh ta vẫn còn rất chật vật và chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế. Thị trường KH&CN chưa phát triển đáp ứng nhu cầu đổi mới, chuyển giao công nghệ trên địa bàn tỉnh; các tổ chức trung gian của thị trường KH&CN chưa được hình thành. DN KH&CN chưa phát triển cả về quy mô và số lượng, đến nay mới có… 2 đơn vị.
Trong khi nhu cầu chuyển giao, ứng dụng các thành tựu KH&CN trong và ngoài nước vào phát triển sản xuất, kinh doanh ở Bình Định trong thời gian qua tương đối lớn, nhưng việc tìm kiếm thông tin về công nghệ, tư vấn chuyển giao công nghệ từ các viện nghiên cứu, trường đại học, DN KH&CN, cũng như xác định rõ về nhu cầu đổi mới công nghệ còn gặp nhiều khó khăn. Hoạt động kết nối cung cầu công nghệ chưa thường xuyên, liên tục; công nghệ trong DN ngày càng lạc hậu…
● Tại Hội nghị trực tuyến “Khoa học và Công nghệ phục vụ phát triển KT-XH”, do Bộ KH&CN tổ chức ngày 4.1.2017, nhiều ý kiến đã chỉ rõ nguyên nhân của thực trạng này, trong đó có cả cơ quan quản lý nhà nước…
- Một trong những hạn chế của phía cơ quan quản lý nhà nước là sự đầu tư cho phát triển KH&CN đối với DN chưa đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ đặt ra; thiếu cơ chế liên kết, ràng buộc giữa khoa học và sản xuất, cơ chế khuyến khích DN đổi mới công nghệ và đầu tư cho KH&CN…
Máy ép, bo đáy cầu của Công ty TNHH Văn Dương - là một trong những kết quả nghiên cứu đã có sản phẩm “thương mại hóa”.
Tuy nhiên, ngay các tổ chức KH&CN, DN cũng chưa thực sự quan tâm, tiếp cận và đầu tư kinh phí cho KH&CN, đặc biệt là đổi mới, chuyển giao công nghệ, thành lập và chuyển đổi DN KH&CN. Một số DN có nhu cầu đổi mới, chuyển giao công nghệ nhưng không có tổ chức tin cậy để tư vấn, giới thiệu công nghệ phù hợp cho DN.
Bên cạnh đó, tình trạng vi phạm quyền sở hữu công nghiệp tồn tại trong nền kinh tế thị trường dẫn đến sự cạnh tranh không lành mạnh, rất khó kiểm soát. Đây cũng chính là nguyên nhân gây cản trở các hoạt động đổi mới, chuyển giao công nghệ, dẫn đến các tổ chức KH&CN, DN có công nghệ e ngại “thương mại hóa” kết quả nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ. Sự gắn kết các tổ chức KH&CN với DN có nhiều hạn chế vì giữa nhà khoa học và DN luôn có khoảng cách.
● Vậy theo ông, cần những giải pháp nào để “nâng chất” thị trường và DN KH&CN thời gian tới?
- Đầu tiên, cần đẩy mạnh hoạt động hỗ trợ cung cấp thông tin về công nghệ và thiết bị, các hoạt động kết nối cung - cầu công nghệ cho các tổ chức, DN theo yêu cầu. Điều tra, khảo sát, nghiên cứu thị trường, xác định đối tượng tiềm năng của hoạt động xúc tiến phát triển thị trường KH&CN, xây dựng và cập nhật nguồn cung - cầu công nghệ.
Tổ chức hoặc tham gia chợ công nghệ và thiết bị, trình diễn kết nối cung cầu công nghệ, hội thảo triển lãm giới thiệu kết quả nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ; ngày hội đầu tư thương mại hóa công nghệ; ngày hội khởi nghiệp; ngày hội sáng tạo; triển lãm sáng chế, triển lãm sản phẩm KH&CN tiềm năng thương mại hóa ở trong và ngoài nước.
Xuất phát từ đặc tính công nghệ là hàng hóa chất xám, các dịch vụ trung gian đóng vai trò rất quan trọng trong việc thương mại loại hàng hóa này, phải hình thành và phát triển các tổ chức trung gian của thị trường KH&CN; sàn giao dịch công nghệ. Các dịch vụ trung gian trên thị trường KH&CN phát triển chuyên nghiệp sẽ góp phần thúc đẩy phát triển thị trường KH&CN bền vững, tạo động lực cho sự phát triển DN về chiều rộng lẫn chiều sâu. Quan tâm hỗ trợ nhiều mặt cho từng đối tượng. Chẳng hạn, hỗ trợ hình thành và công nhận DN KH&CN, thành lập Quỹ Phát triển KH&CN của các DN; hỗ trợ kết nối với các viện, trường, các tổ chức KH&CN, các DN trong và ngoài nước… tìm kiếm, chuyển giao công nghệ. Cùng với đó là hỗ trợ tham gia chương trình phát triển thị trường KH&CN đến năm 2020 theo các chương trình của Chính phủ.
Đặc biệt, Sở KH&CN bố trí 300 triệu đồng/năm để hỗ trợ DN ứng dụng các kết quả nghiên cứu khoa học vào thực tiễn sản xuất. Hiện, chúng tôi cũng đang xây dựng kế hoạch thực hiện Chương trình hành động của Tỉnh ủy về KH&CN giai đoạn 2016-2020, trong đó có chương trình phát triển thị trường KH&CN và phát triển DN KH&CN.
● Xin cảm ơn ông!
THU HIỀN (Thực hiện)