Khởi động Nhóm nghiên cứu Vật lý Neutrino Việt Nam
Sáng nay (17.7), tại Trung tâm Quốc tế Khoa học và Giáo dục liên ngành (ICISE) đã diễn ra Lễ ký kết và khởi động Nhóm nghiên cứu Vật lý Neutrino Việt Nam (Viện Nghiên cứu khoa học và giáo dục liên ngành (IFIRSE), trực thuộc Trung tâm ICISE).
Hội Gặp gỡ Việt Nam, NOMS group, lãnh đạo UBND tỉnh, Trường ĐH Quy Nhơn ký biên bản hợp tác và khởi động Nhóm nghiên cứu Vật lý Neutrino Việt Nam. Ảnh: THU HIỀN
Đây là nhóm nghiên cứu thực nghiệm đầu tiên tại Việt Nam về Vật lý Neutrino, được đỡ đầu và hỗ trợ từ các nhà khoa học Nhật Bản, do giáo sư Tsuyoshi Nakaya (Trường ĐH Kyoto) và là phát ngôn viên của thí nghiệm Neutrino được đặt ở Nhật Bản có tên là T2K (thí nghiệm nghiên cứu neutrino ở Nhật Bản) làm trưởng nhóm; tiến sĩ Nguyễn Thị Hồng Vân, trực thuộc IFIRSE là Phó trưởng nhóm.
Các nhà khoa học Nhật Bản đỡ đầu nhóm nghiên cứu, lãnh đạo UBND tỉnh và Trường ĐH Quy Nhơn làm lễ gắn bảng Nhóm nghiên cứu Vật lý Neutrino Việt Nam tại văn phòng làm việc của nhóm ở Trung tâm ICISE. Ảnh: VĂN LƯU.
Theo biên bản hợp tác với hội Gặp gỡ Việt Nam, nhóm các nhà khoa học Nhật Bản (giáo sư Tsuyoshi Nakaya, giáo sư Yuichi Oyama, giáo sư Makoto Miura và giáo sư Atsumu Suzuki - gọi tắt là NOMS group) sẽ cố vấn cho nhóm Vật lý Neutrino Việt Nam làm việc trong các hợp tác quốc tế về vật lý neutrino, giúp IFIRSE đào tạo nhân lực cho nhóm nghiên cứu bằng cách phối hợp với Hội Gặp gỡ Việt Nam tổ chức hằng năm các hội nghị và hội thảo quốc tế, các khóa đào tạo ngắn hạn trong lĩnh vực này; tạo điều kiện cho các thành viên của nhóm Vật lý Neutrino Việt Nam sử dụng các cơ sở vật chất trong thời gian ở Nhật Bản để phục vụ cho công việc nghiên cứu...
Giáo sư Trần Thanh Vân (bìa phải) trao đổi cùng giáo sư Tsuyoshi Nakaya - Trưởng nhóm Nhóm nghiên cứu Vật lý Neutrino Việt Nam (đứng giữa) và tiến sĩ Nguyễn Thị Hồng Vân (bìa trái). Ảnh: VĂN LƯU.
Nhóm sẽ bắt đầu như một nhóm nhỏ với sự giúp đỡ từ các giáo sư Nhật Bản, hợp tác với một số thí nghiệm quốc tế về neutrino lớn trên thế giới được đặt tại Nhật Bản. Trong thời gian đầu, 3-5 năm, công việc của nhóm sẽ tập trung chủ yếu vào phân tích số liệu thực nghiệm và tham gia các chương trình mô phỏng thí nghiệm. Kế hoạch xa hơn, nhóm sẽ mở rộng số lượng thành viên và xây dựng phòng thí nghiệm cùng với các máy đo được đặt ở Trung tâm ICISE. Mục tiêu trong 5-10 năm, Việt Nam sẽ có một nhóm hoạt động độc lập, bao gồm các nhà vật lý trong nước và các nhà Vật lý nước ngoài, tham gia vào các thí nghiệm lớn trên thế giới.
Khai mạc lớp nghiên cứu vật lí Neutrino sáng 17.7, ngay sau lễ ký kết và khởi động Nhóm nghiên cứu Vật lý Neutrino Việt Nam. Ảnh: VĂN LƯU.
Giáo sư Tsuyoshi Nakaya cho biết, neutrino có khối lượng lần đầu tiên được phát hiện bởi một thí nghiệm ở Nhật Bản có tên là Super-Kamiokande vào năm 1998. Cùng với phát hiện này, giáo sư Takaaki Kajita đã đạt giải Nobel Vật lý năm 2015. Hiện giáo sư Tsuyoshi Nakaya đang cùng làm việc với giáo sư Kajita trong các nghiên cứu về neutrino. “Nhóm Neutrino Việt Nam ở ICISE sẽ tiến hành nghiên cứu neutrino trong các chương trình hợp tác quốc tế. Nhóm sẽ sớm gia nhập thí nghiệm Super-Kamiokande, T2K và cả dự án Hyper-Kamiokande. Tôi tin rằng các hoạt động của Nhóm Neutrino Việt Nam sẽ tốt cho các nhà khoa học Việt Nam cũng như các nhà khoa học Nhật Bản. Thật sự tôi rất phấn chấn khi thấy rằng, các sinh viên Việt Nam và Nhật Bản sẽ cùng giải quyết những vấn đề chung trong thế giới của chúng ta” - giáo sư Tsuyoshi Nakaya nhấn mạnh.
Giáo sư Trần Thanh Vân - Chủ tịch Hội Gặp gỡ Việt Nam cho hay, sự ra đời của Nhóm nghiên cứu Vật lý Neutrino Việt Nam là một việc rất khó khăn, nhưng lại có nền tảng vững chắc từ sự cộng tác nhiệt tình của các nhà khoa học Nhật Bản, của các nhà khoa học trẻ Việt Nam và sự hỗ trợ nhiệt tình của lãnh đạo tỉnh Bình Định, cùng các sở, ngành và Trường ĐH Quy Nhơn.
Lãnh đạo tỉnh và các nhà khoa học chụp hình lưu niệm nhân khai mạc lớp Vật lý Neutrino. Ảnh: VĂN LƯU.
Chứng kiến và phát biểu tại lễ khởi động, ký kết ghi nhớ, Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Quốc Dũng khẳng định, cùng với nhóm nghiên cứu Vật lý lý thuyết đã ra đời tháng 10.2016, Nhóm nghiên cứu Vật lý Neutrino Việt Nam là trụ cột thứ hai để hình thành nên khu nghiên cứu Vật lý tại IFIRSE. Đây là những khởi động cho một chương trình mới, hợp tác giữa tỉnh Bình Định với giáo sư Trần Thanh Vân, Hội Gặp gỡ Việt Nam và các nhà khoa học trên thế giới, biến ý tưởng ban đầu của một số nhà khoa học đoạt giải Nobel về việc đưa Quy Nhơn trở thành một nơi nghiên cứu khoa học chứ không phải chỉ là nơi tổ chức các hội nghị khoa học quốc tế thường niên như lâu nay. “Bình Định cam kết nỗ lực hết sức mình để biến nơi đây thành điểm đến, “ngôi nhà chung” của các nhà nghiên cứu khoa học trên khắp thế giới” - Chủ tịch UBND tỉnh bày tỏ.
• Ngay sau Lễ ký kết và khởi động Nhóm nghiên cứu Vật lý Neutrino Việt Nam, hội thảo khoa học quốc tế với chủ đề “Vật lý Neutrino” cũng đã diễn ra tại Trung tâm ICISE, với sự tham dự của 70 nhà khoa học, nghiên cứu sinh đến từ 20 quốc gia trên thế giới.
THU HIỀN