Tăng phô 1.000W-220V-50Hz “made in Bình Ðịnh”: Sáng tạo vì ngư dân
Dàn đèn các tàu cá đánh bắt xa bờ thường sử dụng khá nhiều tăng phô điện, tuy nhiên, lâu nay hầu hết tăng phô được ngư dân trong tỉnh sử dụng chủ yếu là hàng nhập từ Trung Quốc, thường xuyên hư hỏng, chất lượng không cao. Ðể giúp ngư dân yên tâm bám biển, một nghiên cứu cải tiến tăng phô 1.000W-220V-50Hz “made in Bình Ðịnh” đã ra đời.
Ông Võ Kim Hưng (giữa) cùng thợ nghiên cứu cải tiến tăng phô 1000W-220V-50Hz.
Trên cơ sở kiến nghị của các hội viên Hiệp hội Ðiện - cơ Bình Ðịnh, năm 2016, ông Võ Kim Hưng, Chủ tịch HÐQT Công ty CP Ðiện cơ Bình Ðịnh, Chủ tịch Hiệp hội Ðiện - cơ Bình Ðịnh, bắt tay nghiên cứu, cải tiến và lắp ráp “Tăng phô (Ballast) 1.000W-220V-50Hz”. Tháng 2.2017, sản phẩm được hoàn thiện và đưa ra thị trường.
Sáng tạo hoàn toàn mới, nhiều ưu điểm
Tính mới và tính sáng tạo của giải pháp này là sử dụng công nghệ bão hòa từ - nguyên nhân làm mát tăng phô; nguyên liệu từ tole tráng silic dạng EI Nippovina xuất xứ Nhật Bản đạt tiêu chuẩn quốc tế; sử dụng dây điện từ chịu nhiệt 2200ºC, có tiết diện lớn hơn nên cường độ dòng điện đi qua tốt hơn, giúp bóng đèn hoạt động sáng và bền hơn. Tại Bình Ðịnh, đây là sáng tạo hoàn toàn mới, chưa có cá nhân hay tổ chức nào sản xuất.
Quá trình triển khai thực hiện giải pháp là quá trình tác giả nghiên cứu, tính toán cải tiến, giảm chi phí, lắp ráp và thử nghiệm đến hoàn chỉnh. Ứng dụng công nghệ bão hòa từ bằng tole silic làm mát tăng phô, đảm bảo công suất và cường độ dòng điện, tiết kiệm điện năng tiêu thụ và tăng tuổi thọ bóng đèn. Thiết bị làm ra có kết cấu đơn giản, dễ sửa chữa, dễ chế tạo, độ bền cao; chịu mặn tốt, chịu nhiệt cao và chịu được môi trường khắc nghiệt.
“Ứng dụng tăng phô 1.000W-220V-50Hz có mức tổn hao năng lượng ít hơn để sinh ra cùng lượng ánh sáng, tuổi thọ lâu hơn và không cần phải thay thế thường xuyên. Ðiều này không chỉ tốt cho môi trường, mà còn tiết kiệm chi phí sử dụng 15%, giảm chi phí đầu tư 7%. Sản phẩm hiện đang được bán với giá 950 ngàn đồng, thấp hơn giá của hàng Trung Quốc (khoảng 1,2 triệu đồng/sản phẩm)”, ông Hưng phân tích.
Ngư dân đón nhận
Ông Võ Kim Hưng chia sẻ, ý tưởng nghiên cứu của ông như một “đơn đặt hàng” của ngư dân trong tỉnh. Tăng phô dùng trong chiếu sáng được các tàu đánh bắt xa bờ sử dụng khá nhiều, có những tàu công suất lớn phải cần đến một vài trăm sản phẩm này. Nhưng, sau mỗi chuyến biển, tình trạng tăng phô bị cháy và hư hỏng rất nhiều, trong khi giá mua sản phẩm lại không hề rẻ. “Sửa chữa nhiều tăng phô bị hư hỏng do ngư dân ký gửi, anh em hội viên Hiệp hội Ðiện - cơ mới phát hiện ra phía trong tăng phô nhập từ Trung Quốc không phải chỉ quấn bằng dây đồng mà còn có nhiều dây nhôm - gặp nước mặn là dễ hư hỏng. Tìm thiết bị thay thế như một bài toán của ngư dân vậy”, ông Hưng nói.
Mất mấy tháng ròng rã, các hội viên Hiệp hội đi tàu cùng ngư dân để nắm bắt cách thức sử dụng, nguyên nhân tăng phô bị hư hỏng rồi phân tích để “bắt bệnh” tăng phô Trung Quốc: một là tole silic không tốt, tính năng dẫn từ kém; hai là ống dây điện từ quấn bằng dây nhôm, hoặc dây đồng tiết diện nhỏ, dẫn đến quá tải và bị cháy. Ông Hưng và đồng nghiệp bắt tay vào khắc phục 2 nhược điểm này của sản phẩm. Ðể đảm bảo cho tole silic làm ống dẫn từ thì phải nhập từ Nhật Bản, ống dây dẫn từ quấn hoàn toàn bằng dây đồng và tiết diện đảm bảo cho hoạt động ổn định. Thêm vào đó là cải tiến thêm “cửa sổ” ổn định từ tăng phô đi đến bóng đèn.
Thêm 6 tháng trời mày mò nghiên cứu, thử nghiệm, đến khi hoàn thiện đưa ngư dân sử dụng, nhân viên kỹ thuật vẫn đi biển cùng ngư dân để thu thập thông tin, đo đạc, kiểm tra độ ổn định của tăng phô sử dụng trên từng tàu cá, từng vùng biển khác nhau mới đưa ra được quy chuẩn chung.
Sản phẩm đã được cơ quan quản lý KH&CN kiểm định, cấp chứng nhận sản xuất theo tiêu chuẩn TCCS 01:2017/ÐCBÐ. Từ tháng 2.2017 đến nay, Công ty CP Ðiện cơ Bình Ðịnh đã đưa ra thị trường khoảng 600 tăng phô. Không chỉ được ngư dân trong tỉnh sử dụng, sản phẩm này còn đi nhiều tỉnh, thành, với phản hồi chất lượng sản phẩm tốt hơn nhiều so với hàng Trung Quốc.
Là người đầu tiên thử nghiệm sử dụng tăng phô do Công ty CP Ðiện cơ Bình Ðịnh sản xuất, đến nay, ông Huỳnh Nghi (ở xã Tam Quan Bắc, huyện Hoài Nhơn) đã lắp đặt khoảng 100 tăng phô trên 3 tàu đánh bắt xa bờ của mình. Ngư dân này nhận xét: “Tôi cũng là dân cơ khí, nên chỉ sử dụng một thời gian ngắn là có thể đánh giá được tăng phô này đảm bảo đạt tiêu chuẩn. So với sản phẩm Trung Quốc chúng tôi sử dụng chục năm nay thì tăng phô này chất lượng tốt hơn, độ bền cao hơn, thể hiện qua độ sáng của đèn phát ra và độ mát của tăng phô”.
Hiện nay, nhiều hội viên của Hiệp hội Ðiện - cơ Bình Ðịnh rất quan tâm và muốn được nhân rộng, chuyển giao công nghệ sản xuất loại tăng phô mới này. Với công suất 1.000W-220V-50Hz, ngoài áp dụng nhiều trong ngành ngư nghiệp, sản phẩm còn được ứng dụng rộng rãi trong các lĩnh vực khác như: sân golf, sân bóng đá, điện đường, nhà xưởng…
THU HIỀN