Tưới nước tiết kiệm bằng mini-pan
Ðó là kết quả phối hợp nghiên cứu giữa Viện KHKTNN Duyên hải Nam Trung bộ và Trung tâm Nghiên cứu Nông nghiệp quốc tế Úc (ACIAR) trong khuôn khổ Dự án Hợp tác quốc tế cải tiến việc sử dụng nguồn nước và đất cho sản xuất cây trồng vùng Duyên hải Việt Nam.
Tình hình BĐKH diễn ra ngày càng phức tạp và thường xuyên đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất nông nghiệp. Riêng tại Bình Định, trở ngại về nước tưới, đặc biệt là trên đất cát ven biển càng lớn, dẫn đến năng suất cây trồng thấp, ảnh hưởng thu nhập của nông dân. Mô hình công nghệ tưới nước tiết kiệm cho cây trồng trên đất cát được thí điểm với cây đậu phụng và cây xoài ở huyện Phù Cát.
Theo thạc sĩ Hoàng Vinh, Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm Nghiên cứu và phát triển cây lâu năm (Viện KHKTNN Duyên hải Nam Trung bộ) cho hay, mini-pan là một chảo bốc thoát hơi nước có đường kính 60 - 80 cm, được dùng để xác định thời điểm tưới thích hợp cho cây trồng đồng thời dựa vào loại đất, độ sâu của tầng rễ hoạt động để xác định liều lượng nước tưới hợp lý.
Kết quả ứng dụng tại các mô hình cây đậu phụng năm 2015 cho thấy, tưới nước theo mini-pan bằng ống đục lỗ đã tiết kiệm được 1.450 m3 nước/ha so với mô hình tưới lâu nay. Năm 2016, tưới bằng béc phun mưa theo mini-pan đã giảm 6 lần tưới so với phương pháp tưới của nông dân và tiết kiệm được 1.375 m3 nước/ha. Năng suất thực thu năm 2015 đạt 3,82 tấn/ha, năm 2016 đạt 4,15 tấn/ha.
Với các mô hình tưới cho cây xoài trồng trên đất cát, năng suất của mô hình tưới nhỏ giọt đều cao hơn hẳn so với tưới theo phương pháp truyền thống. Số quả trong mô hình đạt 149,5 quả/cây, năng suất bình quân 53,4 kg/cây, tương đương 11,74 tấn/ha, trong khi mô hình tưới truyền thống chỉ đạt 68,9 quả/cây, năng suất bình quân 24,6 kg/cây, tương đương 5,41 tấn/ha. Kết quả sử dụng phương pháp tưới nước theo mini-pan tăng năng suất 9 - 10%, giảm 34 - 70% lượng nước tưới, lãi ròng tăng 21%.
Tưới nhỏ giọt cho hiệu quả sử dụng nước cao nhất, bởi phương pháp tưới này được tiến hành trên diện tích khoảng 19 m2/cây nhưng trong vùng tập trung nhiều rễ hoạt động cũng là vùng cung cấp phân bón cho cây. Việc tưới nhỏ giọt được tiến hành hàng ngày nên đã bù đắp lại lượng nước đã mất đi kể từ lần tưới trước, nên luôn duy trì độ ẩm rất cao ở tất cả các tầng đất từ trên mặt xuống hết vùng rễ hoạt động, tạo điều kiện thuận lợi để cây sinh trưởng, phát triển tốt. Chính những ưu điểm của phương pháp tưới nhỏ giọt đã tác động tích cực đến quá trình sinh trưởng, phát triển và năng suất của cây trồng.
“Từ các mô hình chuyển giao công nghệ tại tỉnh Bình Định và Ninh Thuận, đến nay mini-pan đã được nhân rộng và phổ biến tại các vùng trồng cây trên đất cát của các tỉnh trong khu vực”, thạc sĩ Vinh cho hay.
MAI HOÀNG